Szlak Jabłonica - Liwocz - Czermna
Zielony szlak na Liwocz jest szlakiem dość "starym", bowiem jego początki sięgają roku 1954, kiedy to znakarze z Oddziału PTTK Tarnów postarali się o jego wyznakowanie w terenie. Ale wtedy jego przebieg był zgoła odmienny od obecnego. Szlak zaczynał się bowiem aż w Jaśle, na dworcu PKP, skąd przez jasielski park (widoczne jeszcze znaki na dwóch drzewach) wyprowadzał drogą w kierunku Jareniówki, później przez Trzcinicę, Opacie i Lipnicę Górną prowadził do Jabłonicy (między Lipnicą a Jabłonicą także widoczne są ślady po nim) i dopiero stąd wyprowadzał nas na Liwocz. W 1994 roku odcinek z Jasła do Jabłonicy został skasowany, więc szlak wówczas zaczynał się w Jabłonicy przy przystanku PKS w okolicach szkoły. W 2009 roku nastąpiła kolejna zmiana, początek szlaku w Jabłonicy przeniesiono w miejsce, gdzie odbija on już z drogi głównej prowadzącej przez wieś na Liwocz, natomiast z drugiej strony został on przedłużony z Liwocza do Czermnej, gdzie obecnie kończy się przy zabytkowym kościele w tejże miejscowości. Dodać można, że szlakiem tym zajmują się 2 Oddziały PTTK, odcinek z Jabłonicy na Liwocz jest w gestii PTTK Jasło, odcinek z Liwocza do Czermnej pod patronatem PTTK Tarnów.
Opis szlaku na terenie Gminy Skołyszyn:
Jak wyżej napisano, szlak zaczyna się w Jabłonicy (powiat jasielski, gm. Skołyszyn) przy drodze głównej prowadzącej przez wieś, na samym jej początku, gdzie do niedawna na słupie zawieszony był drogowskaz szlaku (obecnie słup zdemontowano, wraz z drogowskazem). Stąd zmierza w boczną drogę lekko w górę w kierunku Liwocza, początkowo asfaltową drogą. Po ok. 390 metrach mija krzyżówkę na której prowadzi prosto mijając po prawej dom. Stąd już nieco ostrzej w górę, mija kolejny dom i już po płaskim terenie dochodzi do rozwidlenia dróg. Wyraźna droga skręca w lewo i szlak prowadzi właśnie nią, by po 120 metrach tym razem skręcić z niej lekkim ukosem w prawo. Tu znajduje się węzeł szlaków konnych (nr 108). Po skręcie, szlak prowadzi najpierw płasko leśną drogą, a następnie obniża się przechodząc przez wąwóz. Po minięciu wąwozu dochodzi do małej polanki, na której znajdują się rozwidlenia dróg. Szlak wybiera drogę na wprost z lekkim skrętem na prawo i po kolejnych 300 metrach, na zakręcie tej drogi, opuszcza ją skręcając w lewo.
Po skręcie w lewo szlak pnie się w górę waską dróżką leśną i dochodzi do drogi biegnącej prostopadle do niej, skręca tu w lewo i zaraz po 10 metrach opuszcza ją skręcając w prawo. Idąc w przeciwną stronę trzeba uważać by nie przeoczyć wejścia z wygodnej i wyraźnej drogi na szlak w kierunku Jabłonicy. Natomiast szlak po skręcie w prawo pnie się w górę wąską leśną drogą, wychodzi na kulminację i obniża się, a następnie prowadzi płasko, dochodząc do kolejnej krzyżówki leśnych dróg. Prowadzi tu na wprost i po ok. 300 metrach od niej zaczyna się ponownie wznosić, najpierw łagodnie, później nieco ostrzej, zataczając łuk wokół góry Gródek i dochodzi na przełączkę pomiędzy nią a Liwoczem. Stąd nadal w górę, później płasko a nawet lekko w dół, by po chwili ponownie się wznosić. W końcu dochodzi do kolejnej krzyżówki dróg, gdzie znajduje się kulminacja tej drogi i tu skręca w lewo pod kątem ostrym. Prowadzi nią ok. 200 metrów i wychodzi przy węźle szlaków tuż pod szczytem Liwocza. Do wieży stojącej na grzbiecie jest stąd ok. 100 metrów. A warto tam podejść, bo z wieży można obejrzeć rozległe widoki na Pogórze Karpackie, Bieszczady, Beskid Niski, Beskid Sądecki, Gorce, Beskid Wyspowy, a przy sprzyjających warunkach atmosferycznych nawet Tatry, czy królową polskich Beskidów - Babią Górę. Więcej na temat Liwocza i jego okolic można przeczytać tutaj.
Natomiast szlak skręca tu w lewo i wraz ze szlakiem żółtym prowadzi w kierunku zachodnim. Najpierw grzbietem ramienia Liwocza, a następnie skręcając w prawo prowadzi ostro w dół dochodząc do leśnej drogi. Tu pod kątem ostrym skręca w lewo i zmierza do przełączki między Liwoczem a Kamińską. W tym miejscu szlaki rozłączają się i zielony skręca w lewo zmierzając w kierunku Czermnej, w ostatnej fazie przed wyjściem z lasu prowadząc przez ciekawy wąwóz. Po wyjściu z lasu na szlaku pojawiają się pierwsze zabudowania wsi Czermna. Znajduje się tu także wiata turystyczna i tablica z zaznaczoną ścieżką turystyczną z Czermnej na Liwocz, a także miejsce na ognisko, ponadto ładny stąd widok. Natomiast szlak zmierza nadal w dół zmieniając często kierunek i dochodzi do drogi biegnącej działem z Jabłonicy do Czermnej. Tu skręca w prawo i po ok. 850 m dochodzi do drogi Czermna - Dębowa, gdzie skręca w lewo. Stąd ponownie zmierza w dół, mija zakręty i prowadzi wprost pod obydwa kościoły, w tym, ten zabytkowy drewniany z XVI w. Tu kończy się jego przebieg, co oznajmia nam zamontowany na słupie drogowskaz szlaku wraz z symbolem jego początku/końca. Nieopodal wejścia w obręb drewnianego kościoła znajduje się tablica z zaznaczeniem przebiegu "Ścieżki turystycznej z miejscowości Czermna na Liwocz", takiej samej jak wcześniej przy wyjściu zielonego szlaku z lasu.
Źródło: http://www.szlaki-beskid.klikklik.pl/szlaki/szlaki_pttk/pogorze/szlak_jablonica_liwocz_czermna.php .
Autor: Dariusz Zając